یکی از اصلیترین عناصر در طراحی دکوراسیون اداری، توجه به نور و نورپردازی دفتر کار است. نورپردازی اصولی به افزایش بهرهوری و سلامت جسمانی کارمندان کمک میکند و عدم وجود نور کافی، مشکلاتی از قبیل خستگی چشم و کاهش بهرهوری را به همراه خواهد داشت.
نورپردازی دفتر کار به معنای نصب چند عدد لامپ نیست، بلکه هنر ترکیب نور طبیعی و نور مصنوعی برای ایجاد زیبایی و راحتی بیشتر است. در این نوشته ما سعی کردهایم به اصول روز دنیا برای طراحی نورپردازی بپردازیم تا شما بتوانید محیطی منطبق با استانداردهای جهانی طراحی کنید. هدف ما این است که با شناخت و درک صحیح، محیطی داشته باشید که سلامت و رضایت کارمندان را در اولویت قرار بدهد.
اهمیت نور طبیعی و نحوه بهرهبرداری در نورپردازی دفتر کار
امروزه علاوه بر نور مصنوعی، نور طبیعی هم در نورپردازی دفتر کاربه کار برده میشود. نور طبیعی بهترین منبع نور میباشد. برای هدایت نور طبیعی به محیط کار شما توصیه میشود از پنجرههای بزرگ استفاده شود. میزها در نزدیکی پنجرهها قرار بگیرند تا نور کافی به محیط وارد شود.
نورگیر بودن دفتر کار علاوه بر زیباتر کردن محیط، بازده و تمرکز کارمندان را افزایش میدهد. نور طبیعی علاوه بر این موارد با تولید ویتامین D در بهبود خلقوخوی افراد هم نقش دارد و از خستگیهای مزمن جلوگیری میکند.
وارد شدن نور خورشید به محیط ممکن است بر روی مانیتورها و میزها بازتاب ایجاد کند و ایجاد این کنتراست بین نور داخل و نوری که به محیط وارد میشود، فشار شدیدی به چشم وارد خواهد کرد. برای حل این موضوع در مقابل پنجرهها پردههای مناسب اگر نصب شود میتواند تا حدودی این مشکل را رفع کند. رنگ دیوارهای روشن و استفاده از سطوح بازتابکننده میتواند نور طبیعی را در کل محیط پخش کند.
انتخاب رنگ دمای نور و تاثیر آن بر تمرکز در نورپردازی دفتر کار
در ادامه برای تکمیل بحث نورپردازی دفتر کار، به معرفی رنگ دمای نور میپردازیم. نورها به سه دسته کلی گرم، خنثی و سرد تقسیم میشوند که هرکدام مناسب محیطی خاص و کاربری خاصی میباشد.
نورهای گرم متشکل از رنگهای زرد و نارنجی، حس آرامش را منتقل و برای فضاهای استراحت مناسب هستند. و نور سرد با رنگ آبی، حس تمرکز و انرژی را بالا میبرند و برای بخشهای اداری و اتاقهای برنامهنویسی مناسب هستند.
و در اخر نور خنثی تعادلی بین این دو حالت ایجاد میکنند و مناسبترین گزینه برای اکثر دفاتر اداری میباشند.
استفاده از رنگها با طیف ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کلوین به هوشیار ماندن کارمندان کمک خواهد کرد. البته نباید فراموش کرد که نورهای خیلی سرد و آبیرنگ در ساعات پایانی روز میتوانند ریتم خواب را مختل کنند. بنابراین، در فضاهایی که کارمندان تا دیر وقت میمانند، استفاده از نورهای قابل تنظیم (دمای متغیر) بسیار کاربردی است.
پیشنهاد نویسنده:نورپردازی اداری و تاثیرات آن بر بهرهوری محیط کار
ترکیب نور عمومی، موضعی و تزئینی در نورپردازی دفتر کار
در سیستم نورپردازی حرفهای ، استفاده از سه لایه نور رواج دارد :نور عمومی ، نور موضعی و نور تزئینی .
- نور عمومی منبع اصلی نور اتاق است که کل فضا را روشن می کند و بطور یکنواخت کل اتاق را روشن میکند . این نور توسط لوستر های سقفی و یا نور های توکار تامین می شود .
- نور موضعی ، نوری است که به صورت نقطه ای روی نقطه ای خاص می تابد . این نوع نور برای انجام وظایف دقیق مثل تایپ کردن می باشد . استفاده از چراغ های مطالعه روی میز و یا نور های خطی زیر کابینت ها نمونه های رایج نور موضعی هستند .
- نور تزئینی نیز برای ایجاد زیبایی بصری و برجسته کردن المانی هایی مثل گیاهان استفاده می شود .
اگر فقط از نور عمومی استفاده کنید ، سایه های زیادی ایجاد می شود و اگر فقط از نور موضعی استفاده کنید ، فضا تاریک و دلگیر به نظر می رسد .
مدیریت خیرگی و سایههای مزاحم در نورپردازی دفتر کار
یکی از مواردی که در نورپردازی دفتر کار باید به آن توجه کنیم، جلوگیری از «خیرگی» و ایجاد سایههای آزاردهنده است. خیرگی زمانی رخ میدهد که نور مستقیم یا بازتابی، مستقیماً وارد چشم فرد شود و باعث کاهش کیفیت دید گردد. اگر نور لامپ در میدان دید مستقیم چشم قرار گیرد، خیرگیهای آزاردهندهای ایجاد خواهد شد. برای جلوگیری از این مشکل، استفاده از لامپهایی با پوشش مات پیشنهاد میشود. راه دیگر، قرار دادن مانیتورها به گونهای است که نور مستقیماً از پشت یا پهلو به آنها نتابد تا از بازتاب نور جلوگیری کنیم.
برای رفع مشکل ایجاد سایهها، منبع نور باید در زاویهای قرار گیرد که سایه به سمت عقب یا کنار هدایت شود. همچنین، استفاده از پنلهای نوری یکنواخت به جای لامپهای نقطهای کوچک، به کاهش کنتراست شدید بین نقاط روشن و تاریک کمک میکند .
نتیجهگیری
در این مقاله به نورپردازی دفترکار و انواع آن پرداختیم. نورپردازی ابزاری است برای افزایش راندمان کارمندان و زیبایی بصری محیط.
با استفاده از رنگهای مناسب در دکوراسیون و بهکارگیری نورهای خاص برای هر مکان، میتواند محیطی بسازیم که هم نیازهای ما را برطرف کند و هم فضایی پویا برای رشد سلامت و توسعه کاری فراهم آورد.
سرمایهگذاری روی نورپردازی استاندارد، در واقع سرمایهگذاری روی آینده کسبوکار است.
منابع(source):
- انجمن مهندسان نور ایران، استانداردهای روشنایی محیطهای اداری، ۱۴۰۲.
- مجله دکوریار، مقالات تخصصی طراحی داخلی و نورپردازی، بخش سلامت محیط کار.
- سازمان بهداشت جهانی (WHO)، گزارشهای مربوط به اثرات نور بر سلامت روان و جسم در محیط کار.
- کتاب «اصول طراحی نور در معماری داخلی»، انتشارات فنی و مهندسی، چاپ سوم.
سوالات متداول
دمای رنگی بین ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کلوین (نور خنثی تا سرد) برای افزایش تمرکز و هوشیاری در محیط کار مناسبتر است.
مانیتور را طوری قرار دهید که نور پنجره یا لامپ از پهلو بتابد و از پردههای ضد بازتاب یا محافظ صفحه استفاده کنید.
نور زرد برای فضاهای استراحت مناسب است اما برای کارهای اداری باعث خوابآلودگی میشود و توصیه نمیگردد
تعداد چراغها به نوع آنها بستگی دارد اما معمولاً استفاده از ۴ تا ۶ چراغ توکار یا پنلی یکنواخت کافی است. بهترین دمای رنگ برای نور دفتر کار چقدر است؟
چگونه از بازتاب نور روی مانیتور جلوگیری کنیم؟
آیا استفاده از نور زرد در دفتر کار مجاز است؟
تعداد چراغهای مورد نیاز برای یک دفتر ۲۰ متری چقدر است؟
